Algemeen
Wat is het verschil tussen een testament en een codicil?
Veel mensen willen hun wensen voor later vastleggen, maar weten niet precies wat het verschil is tussen een testament en een codicil. Beide documenten spelen een belangrijke rol bij het regelen van uw nalatenschap en uitvaartwensen, maar ze hebben een ander doel en andere juridische gevolgen. In dit artikel leggen wij uit wat een testament is, wat een codicil is en wanneer u welk document nodig heeft. Zo weet u precies welke keuze past bij uw situatie.
Bart van Eenennaam
- 19 maart 2026
- 6 minuten
Geschreven door de specialisten van Ename Uitvaartzorg.
Wat is een testament?
Een testament is een officieel juridisch document waarin u vastlegt wat er na uw overlijden met uw nalatenschap moet gebeuren. U kunt hierin bepalen wie uw erfgenamen zijn, een executeur aanwijzen en legaten opnemen voor personen of goede doelen. Een testament wordt altijd opgesteld door een notaris en geregistreerd in het Centraal Testamentenregister. Daardoor kan na uw overlijden altijd worden nagegaan of er een testament aanwezig is. Met een testament kunt u onder andere regelen:
- Wie uw erfgenamen zijn.
- Wie uw nalatenschap afwikkelt.
- Welke personen of organisaties een legaat ontvangen.
- Hoe uw bezittingen worden verdeeld.
- Specifieke persoonlijke wensen rondom uw nalatenschap.
Wat is een codicil?
Een codicil is een document dat u zelf schrijft, zonder tussenkomst van een notaris. Hiermee kunt u bepaalde persoonlijke wensen vastleggen, bijvoorbeeld over uw uitvaart of de verdeling van persoonlijke bezittingen zoals sieraden, boeken of meubels. Een codicil is alleen rechtsgeldig wanneer het volledig met de hand is geschreven, voorzien is van een datum en door uzelf is ondertekend. Een getypte of digitale versie is niet geldig. Een codicil is vooral geschikt wanneer u:
- Uw uitvaartwensen wilt vastleggen.
- Persoonlijke bezittingen aan iemand wilt nalaten.
- Geen wijzigingen wilt aanbrengen in de wettelijke erfopvolging.
- Geen notariskosten wilt maken.
Wat zijn de belangrijkste verschillen?
Hoewel een testament en een codicil allebei bedoeld zijn om uw wensen vast te leggen, verschillen ze aanzienlijk.
| Testament | Codicil |
|---|---|
| Opgesteld door een notaris | Zelf met de hand geschreven |
| Wordt geregistreerd in het Centraal Testamentenregister | Wordt niet geregistreerd |
| Regelt de volledige nalatenschap | Alleen persoonlijke bezittingen en uitvaartwensen |
| Kan erfgenamen aanwijzen | Kan geen erfgenamen aanwijzen |
| Brengt notariskosten met zich mee | Kost niets |
Veel mensen kiezen voor een combinatie van beide documenten.
Het testament regelt de juridische en financiële zaken, terwijl een codicil ruimte biedt voor persoonlijke wensen rondom de uitvaart.
Een testament en een codicil vullen elkaar vaak aan. Door uw wensen vooraf vast te leggen, geeft u uw nabestaanden duidelijkheid en voorkomt u dat zij op een moeilijk moment belangrijke keuzes moeten maken.
Wanneer kiest u voor een testament of een codicil?
Welke vorm het beste bij u past, hangt af van wat u wilt regelen. Wilt u alleen uw uitvaartwensen vastleggen of aangeven wie bepaalde persoonlijke bezittingen ontvangt? Dan is een codicil vaak voldoende. Wilt u daarnaast afwijken van het wettelijke erfrecht, erfgenamen aanwijzen of een executeur benoemen? Dan heeft u een notarieel testament nodig. Veel mensen kiezen daarom voor een combinatie van beide documenten.
- Kies een codicil voor persoonlijke bezittingen en uitvaartwensen.
- Kies een testament wanneer u uw volledige nalatenschap wilt regelen.
- Een testament is noodzakelijk als u wilt afwijken van het wettelijke erfrecht.
- Een codicil moet volledig met de hand zijn geschreven, gedateerd en ondertekend.
- Door uw wensen vooraf vast te leggen voorkomt u onzekerheid voor uw nabestaanden.
Waarom is het verstandig om uw uitvaartwensen vast te leggen?
Na een overlijden moeten nabestaanden in korte tijd veel belangrijke beslissingen nemen. Wanneer uw wensen vooraf zijn vastgelegd, geeft dat duidelijkheid en voorkomt het twijfel over wat u zelf zou hebben gewild. U kunt bijvoorbeeld vastleggen:
- Of u begraven of gecremeerd wilt worden.
- Waar de uitvaart plaatsvindt.
- Welke muziek tijdens de plechtigheid wordt afgespeeld.
- Welke bloemen of andere persoonlijke wensen u heeft.
- Wie u graag wilt laten spreken tijdens het afscheid.
Persoonlijke begeleiding door Ename Uitvaartzorg
Bij Ename Uitvaartzorg merken wij dat veel mensen hun uitvaartwensen graag willen vastleggen, maar niet altijd weten waar zij moeten beginnen. Daarom nemen wij graag de tijd om uw wensen rustig met u door te spreken. Wij helpen u onder andere met:
- Het bespreken van uw persoonlijke uitvaartwensen.
- Het vastleggen van wensen voor uw afscheid.
- Uitleg over de verschillen tussen een testament en een codicil.
- Advies over het vooraf regelen van uw uitvaart.
- Persoonlijke begeleiding voor u en uw naasten.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een testament en een codicil?
Een testament wordt opgesteld door een notaris en regelt uw volledige nalatenschap. Een codicil schrijft u zelf met de hand en is bedoeld voor persoonlijke bezittingen en uitvaartwensen.
Heb ik een notaris nodig voor een codicil?
Nee. Een codicil hoeft niet via een notaris te worden opgesteld. Het moet wel volledig met de hand zijn geschreven, voorzien zijn van een datum en uw handtekening om rechtsgeldig te zijn.
Kan ik mijn uitvaartwensen in een codicil opnemen?
Ja. Een codicil is juist bedoeld om persoonlijke wensen vast te leggen, zoals uw voorkeur voor begraven of cremeren, muziek tijdens de uitvaart of andere wensen rondom het afscheid.
Wanneer heb ik een testament nodig?
Een testament is noodzakelijk wanneer u wilt afwijken van het wettelijke erfrecht, erfgenamen wilt aanwijzen, legaten wilt opnemen of een executeur wilt benoemen. Meer informatie over testamenten, erfrecht en het Centraal Testamentenregister vindt u via de Rijksoverheid.
Helpt Ename Uitvaartzorg bij het vastleggen van uitvaartwensen?
Ja. Wij bespreken graag uw persoonlijke uitvaartwensen en helpen u deze overzichtelijk vast te leggen. Voor juridisch advies over testamenten verwijzen wij u naar een notaris.
Wij denken graag met u mee
Vragen over wat er met het lichaam gebeurt na overlijden zijn heel normaal. Wij staan voor u klaar om dit rustig en duidelijk uit te leggen.
Met zorg en aandacht begeleiden wij u in elke stap van het proces. U hoeft zich nergens zorgen over te maken. Heeft u vragen of wilt u advies? Neem gerust contact met ons op via 085 086 54 20. Wij helpen u graag.
Bart van Eenennaam
Ename Uitvaartzorg — betrokken bij een waardig en persoonlijk afscheid.
Heeft u vragen of wilt u advies?
Wij denken graag met u mee en leggen alles rustig en duidelijk uit.
