Duurzaamheid
Duurzaam opbaren: bewuste keuzes bij een afscheid
De dagen tussen een overlijden en de uitvaart zijn waardevol. In deze periode neemt u afscheid, ontvangt u familie en vrienden en maakt u keuzes die passen bij uw wensen. Steeds meer mensen kijken daarbij ook naar de mogelijkheden van duurzaam opbaren. In dit artikel leest u welke vormen van opbaren er zijn, hoe koeling werkt en welke bewuste keuzes u kunt maken.
Bart van Eenennaam
- 26 februari 2026
- 5 minuten
Geschreven door de specialisten van Ename Uitvaartzorg.
Wat is duurzaam opbaren?
Duurzaam opbaren betekent dat er tijdens de periode tussen overlijden en de uitvaart bewust wordt gekeken naar de manier waarop een overledene wordt gekoeld en verzorgd. Daarbij spelen onder meer materiaalgebruik, energieverbruik en de locatie van opbaren een rol. Volgens de Nederlandse wet moet een uitvaart uiterlijk binnen zes werkdagen plaatsvinden. De manier van koelen is niet wettelijk voorgeschreven. Daardoor is er ruimte om samen te kiezen voor een vorm van opbaren die past bij uw persoonlijke wensen en eventuele duurzame voorkeuren.
Thuis opbaren of in een uitvaartcentrum?
Zowel thuis opbaren als opbaren in een uitvaartcentrum behoort tot de mogelijkheden. Welke keuze het meest passend is, hangt af van uw persoonlijke situatie. Bij thuisopbaring wordt meestal gebruikgemaakt van een bed- of kistkoeling. In een uitvaartcentrum wordt vaak gebruikgemaakt van een centrale koelruimte, die doorgaans efficiënter met energie omgaat. Naast het energieverbruik spelen ook andere factoren een rol, zoals:
- het aantal bezoekers;
- de reisafstand voor familie en vrienden;
- het gebruik van groene stroom;
- de gewenste sfeer tijdens het afscheid.
Natuurlijke vormen van koeling
Naast elektrische koeling bestaan er ook natuurlijke manieren om een lichaam koel te houden. Een bekend voorbeeld is opbaren op graszoden. Hierbij worden vochtige graszoden onder de opbaarplek geplaatst, waardoor door natuurlijke verdamping verkoeling ontstaat. Deze methode vraagt geen constante elektriciteit, maar is niet in iedere situatie geschikt. De effectiviteit hangt onder meer af van:
- de temperatuur in de ruimte;
- de ventilatie;
- de duur van de opbaring;
- de conditie van het lichaam.
Duurzaam opbaren begint met bewuste keuzes. Samen bekijken we welke vorm van opbaren het beste past bij uw wensen, de situatie en een respectvol afscheid.
Thanatopraxie en duurzaamheid
Soms wordt gekozen voor thanatopraxie, een lichte vorm van balseming waardoor een overledene gedurende enkele dagen zonder actieve koeling kan worden opgebaard. Hoewel dit voordelen kan bieden voor de opbaring, wordt thanatopraxie niet algemeen beschouwd als een duurzame keuze.
Bij de behandeling worden conserverende vloeistoffen gebruikt die het milieu kunnen belasten. Daarnaast staan sommige natuurbegraafplaatsen een begrafenis na thanatopraxie niet toe. Wilt u een duurzame uitvaart organiseren? Dan bespreken wij graag samen welke vorm van opbaren het beste aansluit bij uw wensen.
Bij de behandeling worden conserverende vloeistoffen gebruikt die het milieu kunnen belasten. Daarnaast staan sommige natuurbegraafplaatsen een begrafenis na thanatopraxie niet toe. Wilt u een duurzame uitvaart organiseren? Dan bespreken wij graag samen welke vorm van opbaren het beste aansluit bij uw wensen.
Bewuste keuzes maken bij duurzaam opbaren
Duurzaam opbaren draait niet om één perfecte oplossing. Het gaat om het maken van keuzes die passen bij uw uw wensen, persoonlijke situatie en de mogelijkheden die er zijn. Denk bijvoorbeeld aan:
- het kiezen van een passende locatie voor de opbaring;
- het beperken van onnodige reisbewegingen;
- het gebruik van energiezuinige koelmethoden;
- het afwegen van de duur van de opbaring;
- het kiezen voor groene stroom wanneer dat mogelijk is.
Persoonlijke begeleiding bij duurzaam opbaren
Iedere uitvaart is uniek. Daarom nemen wij graag de tijd om samen met u te kijken welke vorm van opbaren het beste aansluit bij uw wensen, overtuigingen en persoonlijke situatie. Wij ondersteunen u onder andere met:
- advies over thuis opbaren of opbaren in een uitvaartcentrum;
- uitleg over verschillende vormen van koeling;
- begeleiding bij duurzame keuzes rondom de uitvaart;
- persoonlijke ondersteuning gedurende het gehele uitvaartproces;
- zorg en aandacht voor een afscheid dat bij u past.
Veelgestelde vragen
Wat is duurzaam opbaren?
Duurzaam opbaren betekent dat bewust wordt gekozen voor een manier van opbaren waarbij rekening wordt gehouden met energieverbruik, materiaalgebruik en de impact op het milieu.
Is thuis opbaren duurzamer dan een uitvaartcentrum?
Dat hangt af van de situatie. Energieverbruik, reisafstanden van bezoekers, de gebruikte koeltechniek en de duur van de opbaring spelen allemaal een rol bij de totale milieu-impact.
Wat is opbaren op graszoden?
Opbaren op graszoden is een natuurlijke koelmethode waarbij vochtige graszoden voor verkoeling zorgen door verdamping. Deze methode is niet in iedere situatie geschikt en vraagt deskundig advies.
Is thanatopraxie een duurzame keuze?
Thanatopraxie wordt over het algemeen niet gezien als de meest duurzame keuze vanwege het gebruik van conserverende vloeistoffen en de beperkingen die dit kan geven bij sommige natuurbegraafplaatsen.
Helpt Ename Uitvaartzorg bij het maken van duurzame keuzes?
Ja. Wij informeren u over de verschillende mogelijkheden rondom opbaren en begeleiden u bij het maken van keuzes die aansluiten bij uw wensen en situatie.
Wij denken graag met u mee
Vragen over wat er met het lichaam gebeurt na overlijden zijn heel normaal. Wij staan voor u klaar om dit rustig en duidelijk uit te leggen.
Met zorg en aandacht begeleiden wij u in elke stap van het proces. U hoeft zich nergens zorgen over te maken. Heeft u vragen of wilt u advies? Neem gerust contact met ons op via 085 086 54 20. Wij helpen u graag.
Bart van Eenennaam
Ename Uitvaartzorg — betrokken bij een waardig en persoonlijk afscheid.
Heeft u vragen of wilt u advies?
Wij denken graag met u mee en leggen alles rustig en duidelijk uit.
